X
تبلیغات
مطالعات جمعیتی

مطالعات جمعیتی

وبلاگی در زمینه جمعیت شناسی، آمار و روشهای تحقیق و دیگر زمینه های مرتبط

نوشته شده توسط: حسین ضرغامی

منبع: ضرغامی، حسین، 1393، ورزش رزمی جامعه شناسی؛ نگاهی به جامعه شناسی بوردیو، مجله رشد آموزش علوم اجتماعی، دوره شانزدهم، شماره 3، بهار 1393،صص 53-48، تهران: سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی وزارت آموزش و پرورش، دفتر انتشارات و تکنولوژی آموزشی. 

جهت دانلود مقاله اینجا را کلیک کنید.

چکیده

پیر بوردیو به عنوان یکی از جامعه‌شناسان بزرگ معاصر، در بین آنان دارای جایگاه ممتازی است. وی کتابها و مقالات متعددی را به رشته تحریر درآورد و مفاهیم جدیدی را در جامعه‌شناسی مطرح ساخت که بیش از پیش جای خود را در بین علوم اجتماعی و به ویژه جامعه‌شناسی باز کرده است. وی با تاثیرپذیری از بسیاری دیگر از اندیشمندان علوم اجتماعی و فلسفه همچون مارکس، سارتر، اشتراوس و ... مفاهیم ماندگاری را در حوزه جامعه‌شناسی مطرح ساخت. مفاهیمی همچون سرمایه اجتماعی، سرمایه نمادین، عادت‌واره ،خشونت نمادین، جامعه‌شناسی بازتابی و ... اکنون بیش از هر جامعه‌شناس دیگری با نام پیر بوردیو گره خوده است. کارهای نظری و تئوریهای وی برخلاف بسیاری دیگر از جامعه‌شناسان مبتنی بر روشهای تجربی و تحقیقی است. مفاهیم جامعه‌شناختی او با یکدیگر ارتباط نزدیکی دارند و شناخت آنها مستلزم آشنایی با همه مفاهیم است. در بررسی حاضر، ابتدا نظری به زندگینامه بوردیو به عنوان یک اندیشمند اجتماعی خواهیم داشت. سپس برخی از مفاهیم پرکاربرد او را بیشتر مورد تامل قرار خواهیم داد.

واژگان کلیدی: عادت‌واره، سرمایه اجتماعی و فرهنگی، سرمایه نمادین، خشونت نمادین، بازاندیشی.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  یکشنبه سی و یکم فروردین 1393ساعت 23:14  توسط Hossein Zarghami  | 

نوشته شده توسط: حسین ضرغامی

چکیده

تغییراتی که در وضعیت زناشویی افراد یک جامعه به وجود می‌‌آید را می‌توان یکی از جنبه‌های مهم تغییرات خانواده به شمار آورد. سرعت تغییرات به خوبی گویای تحولات سریع خانواده در هر جامعه‌ای می‌باشد. بر این اساس، در این مقاله، تحولات وضعیت نکاحی کشور براساس داده‌‌های دو سرشماری 1385 و 1390 مورد توجه قرار گرفته است. از جهت آنکه تفاوت‌ها به شکل بهتری ارایه شود تغییرات را در گروه‌های سنی و به تفکیک جنسیت در مناطق شهری و روستایی مد نظر قرار داده‌ایم. بررسی‌ها نشان می‌دهد که به رغم دوره بسیار کوتاه 5 ساله مورد مطالعه، تحولات اما کاملا محسوس و قابل توجه می‌باشد. سهم زنان در مقایسه با مردان از نسبت بیوه‌گی و طلاق بسیار بیشتر بوده و زنان در تمام سنین بیش از 5 برابر مردان، بیوه هستند. در مورد طلاق هم در بیشتر سنین زنان دو برابر مردان مطلقه هستند. تنها در سنین زیر 20 ساله می‌باشد که مردان بیش از زنان در وضعیت بدون همسر بر اثر طلاق قرار دارند. در مقایسه بین دو سرشماری، وضعیت بیوه‌گی چندان تغییری نکرده اما درصد مطلقه‌ها برای هر دو جنس به ویژه زنان، هم در مناطق شهری و هم مناطق روستایی رشد چشمگیری یافته است. در همین مدت، درصد تجرد (هرگز ازدواج‌نکرده‌ها) زنان در سنین بالای 30 سالگی رشد شتابانی داشته که یکی از نتایج آن افزایش قابل ملاحظه تجرد قطعی زنان به ویژه در مناطق روستایی بوده است. علت این امر، پدیده مضیقه ازدواجی می‌باشد که به واسطه مهاجرت جوانان پسر، در مناطق روستایی از شدت بیشتری برخوردار گشته است. میانگین سن ازدواج هم به عنوان یک شاخص مهم وضعیت نکاحی، اندکی افزایش را تجربه کرده است.

واژگان کلیدی: وضعیت زناشویی، تاهل، تجرد قطعی، مضیقه ازدواجی، میانگین سن در اولین ازدواج.

+ نوشته شده در  سه شنبه بیست و ششم فروردین 1393ساعت 15:44  توسط Hossein Zarghami  | 

تهیه شده توسط: حسین ضرغامی

منبع: سایت جام جم آنلاین، شنبه 14 مرداد 1391 

جام جم آنلاين: دکتر محمد میرزایی، موی خود را در جمعیت‌شناسی ایران سپید کرده است.
گفتاری در باب جمعیت‌شناسی کاربردی، جمعیت، توسعه و بهداشت باروری و جمعیت و توسعه با تاکید بر ایران از جمله کتاب‌های وی است که برخی از آنها به چاپ شانزدهم نیز رسیده است. میرزایی هم‌اکنون ریاست انجمن جمعیت‌شناسی ایران را به‌عهده داشته و در دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران نیز به تحقیق و تدریس مشغول است. وی در برابر گفتمان جدیدی که در زمینه تجدیدنظر در سیاست‌های جمعیتی کشور آغاز شده، معتقد است جمعیت ایران روبه سالخوردگی می‌رود و تعداد فرزندان نیز رو به کاهش است. با این حال وی می‌گوید باید از افراط و تفریط در مباحث مربوط به کاهش یا افزایش جمعیت پرهیز و تلاش کرد کشور در مساله جمعیت به تعادل برسد.

ادامه مطلب
+ نوشته شده در  جمعه بیست و سوم اسفند 1392ساعت 19:48  توسط Hossein Zarghami  | 

تهیه شده توسط: حسین ضرغامی

منبع: دنیای اقتصاد، شماره‌ی 3129، 16/11/1392

در بستر تغییرات جمعیّتی مرحله‌ای از تحوّلات جمعیّتي در کشور از سال 1385 آغاز شده است که به قول جمعیّت‌شناسان «پنجره‌ی جمعیّتي» و «هدیه‌ی جمعیّتی» ناميده مي‌شود. این وضعیّت که از آن به‌عنوان دوران طلایی جمعیّت نیز نام برده می‌شود تا سال 1430 طول می‌کشد. در این دوران نسبت جمعیّت در سنين فعّالیت افزایش یافته و به حدّاکثر خود یعنی بالای 70 درصد ميرسد. در حال حاضر، در کشور 71 درصد جمعیّت در سنین فعّالیت 64-15 سال قرار دارد. مکانیزم‌های ترکیبی و رفتاری پنجره‌ی جمعیّتی نظیر افزایش عرضه‌ی نیروی کار، افزایش مشارکت زنان، کاهش نسبت‌های وابستگی (بار تکفل)، تعامل تغییرات ساختار سنّی جمعیّت با چرخه‌ی زندگی اقتصادی تولید و مصرف، افزایش قدرت پس‌اندازها و سرمایه‌گذاری، بهبود و توسعه‌ی سرمایه‌ی انسانی، افزایش کیفیّت جمعیّت و ...، فرصت طلایی و پتانسیل‌های زیادی برای اثرگذاری مثبت بر رشد و توسعه‌ی اقتصادی فراهم می‌کندالبتّه، اين وضعیّت به‌طور اتوماتيک عمل نمي‌کند و بهره‌برداري از آن نيازمند بسترهای مناسب اقتصادي، اجتماعي، سياستي و نهادي است. دو تجربه‌ی متفاوت معجزه‌ی اقتصادی آسیای جنوب شرقی و فاجعه‌ی اقتصادی آمریکای لاتین دال بر این وضعیّت است که این دوره به شدّت نیازمند سیاست‌گذاری و فراهم کردن شرایط مناسب است. به‌طور کلّی، فرصت‌ها و چالش‌هاي جمعیّتی پيش‌روی در کشور بیش‌تر به این وضعیّت برمی‌گردد که اگر روندهاي جديد تغییرات ساختار سنّي جمعیّت و پنجره‌ی جمعیّتی کشور به درستي مديريّت شود و سياستهاي مناسب و مؤثّر اتّخاذ شود، ميتوان زمينه‌ی بهره‌برداري از پنجره‌ی جمعیّتي فرصت را فراهم آورد و ابعاد مختلف توسعه‌اي را بهبود بخشید. امّا در مقابل، اگر بد و ضعيف مديريّت شود نه‌تنها اين فرصت از دست خواهد رفت، بلکه با روي ديگر سکّه يعني تهديدها، چالشها و مسائل آن روبه‌رو خواهیم شد.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  شنبه بیست و ششم بهمن 1392ساعت 12:15  توسط Hossein Zarghami  | 

تهیه شده توسط: حسین ضرغامی

منبع:  روزنامه دنیای اقتصاد، شماره‌ی 3129، تاریخ چاپ: 1392/11/16

دکتر محمّد میرزایی استاد تمام گروه جمعیّت‌شناسی دانشگاه تهران، لیسانس علوم اجتماعی و فوق لیسانس جامعه شناسی خود را در دانشگاه تهران گرفت. وی پس از تجربه‌ی یکساله‌ی مربّی‌گری در دانشگاه تهران، بورس دانشگاه پنسیلوانیای آمریکا را برای مقطع ارشد و دکترا دریافت کرد. پس از پایان تحصیلات، یک سال را در بخش تحقیقات جمعیّتی سازمان ملل در نیویورک کار کرد و بعد از آن به وطن بازگشت و تاکنون خدمات متعدّدی را به این مرزوبوم ارائه کرده است. در زیر مصاحبه‌ای را که از طرف «دنیای اقتصاد» با این استاد جمعیّت‌شناسی انجام شده است می‌خوانید.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  شنبه بیست و ششم بهمن 1392ساعت 12:6  توسط Hossein Zarghami  | 

تهیه شده توسط: حسین ضرغامی

منبع: روزنامه‌ی شرق، شماره‌ی 1946، 16 بهمن 1392

آمارهای رسمی نشان می‌دهد که به‌طور متوسّط در هر ساعت 162 نفر در کشور به دنیا می‌آیند و در سال 91 تعداد یک‌ میلیون‌ و 421 هزار و 89 ولادت ثبت شده است. با این‌حال، افزایش جمعیّت به دغدغه اصلی سیاستگذاران تبدیل شده تا آن‌جا که طرحی با عنوان «جمعیّت و تعالی خانواده» در کمیسیون‌های مختلف مجلس در حال بررسی است که تلاش دارد تا با اتّخاذ سیاست‌های تشویقی و حتّی تنبیهی ( از جمله محدودکردن دسترسی زنان به اشتغال، حذف تمامی خدمات پیشگیری از بارداری و سخت‌ترکردن پروسه‌ی طلاق) جمعیّت کشور را افزایش دهد. اظهارات ضد و نقیض مطرح‌شده در مورد جمعیّت ایران، آمارهایی که گویای افزایش جمعیّت است، برنامه‌هایی که خبر از نادیده‌گرفتن شرایط اجتماعی و اقتصادی جامعه دارد و چندین و چند سؤال دیگر باعث شد تا برای کسب اطّلاعات دقیق به سراغ دکتر حسین محمودیان، دانشیار گروه جمعیّت‌شناسی دانشکده‌ی علوم‌ اجتماعی دانشگاه تهران برویم.  گفت‌وگوی ما با دکتر محمودیان را با هم می‌خوانیم.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  شنبه بیست و ششم بهمن 1392ساعت 12:2  توسط Hossein Zarghami  | 

تهیه شده توسط: حسین ضرغامی

منبع: سایت تابناک، تاریخ انتشار: ۰۸ بهمن ۱۳۹۲


مدیرکل دفتر سلامت خانواده و جمعیت وزارت بهداشت از وقوع ۲۵۰ هزار سقط جنین در سال خبر داد و گفت: سالانه حدود 100 هزار نوزاد مرده به دنیا می آید. در شهر یزد 14 درصد بارداریها به سقط منجر می شود و در هر شبانه روز یک زن باردار می میرد.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  پنجشنبه دهم بهمن 1392ساعت 19:2  توسط Hossein Zarghami  | 

تهیه شده توسط: حسین ضرغامی

منبع: سایت انجمن جمعیت شناسی ایران http://www.paiassoc.ir

در جلسه‌ی اخير هيأت مديره‌ی انجمن، صحبت از رواج بحث‌ها و حرف‏‌هاي غيركارشناسي و غيرتخصّصي (حتّي در محافل رسمي) در مورد جمعیت و جمعیت‏‌شناسي شد. هیأت مديره‌ی انجمن خواستند از شما استمداد طلبيده و مطالب درد دل گونه‌ی زير را نوشته و به حضور اعضاء گرامي انجمن ارسال داريم. همان‌طور كه مي‌‏دانيد «انجمن جمعیت‌شناسي ايران» نهادي غيردولتي و مرتبط با جامعه‌ی مدني جمعیت‏‌شناسان است و به دور از هياهو و غوغاسالاري‏‌ها با هدف پيشبرد و ارتقاء دانش جمعیت و جمعیت‏‌شناسي و توسعه‌ی كمّي و كيفي آموزش و پژوهش اين رشته‌ی علمي و نيز تعامل و برقراري ارتباط علمي ميان جمعیت‏‌شناسان تشكيل شده است. در مواردي هم اعضاء و همكاران انجمن دعوت به شركت در بحث و گفت‌وگوها و ارائه‌ی نظريات مشورتي به مراكز، نهادها و سازمان‌هاي دولتي و مراكز و سازمان‌هاي پژوهشي و برنامه‏‌ريزي مي‏‌شوند.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و دوم دی 1392ساعت 0:41  توسط Hossein Zarghami  | 

تهیه شده توسط: حسین ضرغامی

منبع: سایت دموگرافی http://www.demography.ir

اساتید دانشگاهی و جمعیّت‌شناسان، سالمندی جمعیّت ایران در سال‌های آینده را امری اجتناب‌ناپذیر و حاصل کاهش باروری در سال‌های1365  تا 1384 می‌دانند و به باور آنان افزایش نرخ باوری، تأثیری در تغییر این واقعیّت نخواهد داشت. این عدّه ،هر گونه تغییر سیاست‌های موجود و تدوین سیاست‌های جدید جمعیّتی را مستلزم شناخت علمی، کارشناسی روند و علل پویایی جمعیّت و آینده نگری می‌دانند. به اعتقاد این صاحب‌نظران‌، ارایه‌ی خام یک شاخص و اعلان عمومی آن بدون انجام بررسی علمی تنها به نگرانی عمومی منجر می‌شود و متأسّفانه شرایط به‌گونه‌ای شده که موافقان سیاست افزایش جمعیّت نیز به این اندیشه افتاده‌اند که هر چقدر بیش‌تر اغراق کنند و شرایط را بحرانی‌تر نشان دهند موفّق‌تر خواهند بود. بر همین اساس اساتید صاحب‌نظر در حوزه‌ی جمعیّت‌شناسی دانشگاه‌ها در دانشکده‌ی علوم اجتماعی دانشگاه تهران دور یکدیگر جمع شدند تا با ارزیابی دقیق و عالمانه‌ی دغدغه‌های امروز جامعه، دین خود را ادا کرده و تعادلی بین عرصه‌ی علمی و سیاست‌گذاری‌های کلان جامعه به دور از هر گونه شائبه‌ی سیاسی ایجاد کنند.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و دوم دی 1392ساعت 0:38  توسط Hossein Zarghami  | 

تهیه شده توسط: حسین ضرغامی

منبع: سایت تاریخ ایرانی http://tarikhirani.ir

تاریخ ایرانی: از نظر کار‌شناسان و پژوهشگران تاریخ معاصر ایران، یکی از پیامدهای اجرای اصلاحات ارضی، مهاجرت گسترده روستاییان به شهرهای بزرگ از جمله تهران بود. تاکنون در اغلب مقالات، گزارش‌ها و پژوهش‌های تحقیقی یکی از مهم‌ترین دلایل بروز ناآرامی‌های سیاسی دهه ۵۰، مهاجرت روستاییانی ذکر شده که در حاشیه شهرهای بزرگ بعد از تقسیم اراضی در دهه ۴۰ شمسی، مأوا گزیده بودند. طبق این نظریه‌ها، حاشیه‌نشینان شهر تهران از جمله شهریار، اسلامشهر... از جمله مردمانی بودند که در اثر شکاف طبقاتی حاکم بر سال‌های دهه ۵۰ علیه نظام پهلوی بپا خاستند.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و دوم دی 1392ساعت 0:31  توسط Hossein Zarghami  | 

تهیه شده توسط: حسین ضرغامی

منبع: سایت ایرنا، تاریخ خبر: 14/10/1392

رئیس انجمن جمعیّت‌شناسی ایران، چالش کنونی جمعیّت ایران را جوانان 20 تا 35 ساله دانست که نیاز به شغل، مسکن و ازدواج دارند و باید برای آن‌ها فراهم شود. محمّد میرزایی در گفت‌و‌گو با خبرنگار اقتصادی ایرنا با بیان این که قرار گرفتن یک سوّم جمعیّت در سنین 20 تا 35 سالگی از چالش‌های مقطع فعلی است، افزود: این گروه نیازهای اساسی اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی همچون آموزش عالی، اشتغال، ازدواج و مسکن دارند که باید سازمان‌ها، مراکز برنامه ریزی و دولتمردان به‌طور جدّی مدنظر قرار دهند.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و دوم دی 1392ساعت 0:28  توسط Hossein Zarghami  | 

تهیه شده توسط: حسین ضرغامی

منبع: سایت انجمن جمعیت شناسی ایران http://www.paiassoc.ir

بر اساس اعلام دبیرخانه‌‌ی انجمن جمعیّت‌شناسی ایران، هفتمین همایش این انجمن با عنوان «ابعاد جمعیّت‌شناختی تحوّلات خانواده در ایران» در روزهای سی و یکم اردیبهشت و اوّل خرداد 1393 در دانشکده‌ی علوم اجتماعی دانشگاه تهران برگزار خواهد شد. این همایش در پنج محور عمده‌ی؛

  • تحوّلات زمان‌بندی و الگوهای ازدواج و تشکیل خانواده،‌
  • تغییر در بُعد و ترکیب خانوار در بستر گذار جمعیّتی،
  • تغییرات خانواده، باروری و فرزندآوری،‌
  • خانواده، مسیر زندگی و روابط بین نسلی،
  • انحلال زناشویی، طلاق و بیوگی

سازمان یافته است. دبیر این همابش پرفسور محمّد میرزایی ریاست انجمن جمعیّت‌شناسی ایران و دبیران علمی و اجرایی به ترتیب دکتر حسین محمودیان و دکتر رسول صادقی از اعضای هیأت مدیره‌ی انجمن جمعیّت‌شناسی ایران می‌باشند. علاقه‌مندان به شرکت در این همایش می‌توانند چکیده‌ی مقاله‌های خود را حدّاکثر تا تاریخ اوّل اسفند 1392 از طریق آدرس ایمیل pai@ut.ac.ir آدرس ایمیل جهت جلوگیری از رباتهای هرزنامه محافظت شده اند، جهت مشاهده آنها شما نیاز به فعال ساختن جاوا اسكریپت دارید به دبیرخانه‌ی انجمن جمعیّت‌شناسی ایران ارسال کنند. اعضای کمیته‌ی علمی، پس از بررسی و ارزیابی چکیده‌ی مقاله‌های ارسالی، نتیجه را از طریق ایمیل نویسندگان مقاله‌ها به آن‌ها اعلام خواهند نمود. مهلت ارسال فایل متن کامل مقاله‌های پذیرفته‌شده تا 20 فروردین 1393 خواهد بود. برای اطّلاعات بیش‌تر درباره‌ی این همایش، در صورت نیاز می‌توانید با شماره تلفن‌های انجمن جمعیّت‌شناسی ایران 61117874-021 و 88334964-021 تماس بگیرید

+ نوشته شده در  دوشنبه شانزدهم دی 1392ساعت 20:7  توسط Hossein Zarghami  | 

تهیه شده توسط: حسین ضرغامی

منبع:  وبلاگ کنکاش  http://manuchehri.blogfa.com/post-62.aspx  

آیا قصد دارید تحقیقی را انجام دهید؟ و یا اینکه در حال مطالعه یک تحقیق می باشید؟

چگونه میتوانید از صحت روش تجزیه و تحلیل داده ها اطمینان حاصل فرمائید؟ 

شاخه های مختلف علوم برای تجزیه و تحلیل داده ها از روش های مختلفی مانند روش های ذیل استفاده می نمایند:

الف) روش تحلیل محتوا

ب) روش تحلیل آماری

ج) روش تحلیل ریاضی

د) روش اقتصاد سنجی

ه) روش ارزشیابی اقتصادی

و) ... 


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  چهارشنبه یازدهم دی 1392ساعت 21:12  توسط Hossein Zarghami  | 

تهیه شده توسط: حسین ضرغامی

نویسنده: مریم شاه چراغیان 

منبع: سایت متن زندگی، http://matnezendegi.ir/content/203

تغییرات حاکم بر خانواده

در این قسمت قصد داریم که تغییرات رخ‌داده در حوزۀ خانواده را که در تحولات جمعیتی و بر میزان باروری تأثیر‌گذار بوده بررسی کنیم. هرچند این نکته را نباید نادیده گرفت که خود این تغییرات خانواده متأثر از عوامل فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و سیاسی و... بوده است.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  سه شنبه دهم دی 1392ساعت 13:11  توسط Hossein Zarghami  | 

تهیه شده توسط: حسین ضرغامی

نویسنده: ابولفضل اقبالی 

منبع: سایت متن زندگی، http://matnezendegi.ir/content/208

درحالی‌كه در سه دهۀ گذشته، «نرخ باروری كلی» در جهان نزدیك به 33‌درصد و در جهان اسلام نزدیك به 41درصد كاهش داشته، «نرخ باروری كلی» در ایران 70‌درصد كاهش داشته ‌است! اكنون، پرسش این است كه چگونه می‌توان شتاب تحولات جمعیتی 25 سال اخیرِ ایران را كه درمیان كشورهای جهان بی‌مانند است، توضیح داد؟ آن هم در‌حالی‌كه بعد خانوار در كشورهایی مانند آمریكا كه ازنظر صنعتی‌شدن و توسعه‌یافتگی‌، با ایران سنجش‌ناپذیرند، بیش از ایران است! 


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  سه شنبه دهم دی 1392ساعت 13:6  توسط Hossein Zarghami  | 

تهیه شده توسط: حسین ضرغامی

نویسنده: زیبایی نژاد

منبع: سایت متن زندگی، http://matnezendegi.ir/content/206

خانوادۀ جدید با كاهش یا افزایش تعداد فرزندان، با تحولاتی ساختاری روبه‌رو می‌شود و با برداشت‌هایی از شرایط جدید، ارزش‌های مدنظر خویش را با آن می‌آمیزد و سپس روش زندگی خود را برمی‌گزیند. از‌این‌رو، كاهش بُعد خانوار، نه برآمده از جبر ساختاری است و نه گزینشی از سرِ دل‌خوشی؛ بلكه عملی انتخاب‌گرانه با در‌نظر‌گرفتنِ شرایط ساختاری و فشارهای بیرونی و البته در نظام معنایی متحول‌شونده است.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  سه شنبه دهم دی 1392ساعت 13:3  توسط Hossein Zarghami  | 

تهیه شده توسط: حسین ضرغامی

نویسنده: زیبایی نژاد 

منبع: سایت متن زندگی، http://matnezendegi.ir/content/202

برای دستیابی به رویكرد دین به موضوع جمعیت، در گام نخست باید آموزه‌های دینی را در چارچوب برخی مقدمات و قواعد دسته‌بندی كنیم.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  سه شنبه دهم دی 1392ساعت 12:55  توسط Hossein Zarghami  | 

تهیه شده توسط: حسین ضرغامی

نویسنده: مهدی اکرمی 

منبع: سایت متن زندگی، http://matnezendegi.ir/content/202

آمارهای جمعیتی سال 1345 نشان می‌داد در بازۀ ده‌سالۀ 1335‌تا‌1345، نرخ رشد سالیانۀ جمعیت 13/3‌درصد و نرخ باروری كلی برابر با 7/7 فرزند بوده و «بُعد خانوار» كه در سال 1335 برابر با 8/4 نفر بود، در سال 1345 به 5 نفر رسیده است. با آنكه در‌این‌ بازۀ زمانی جمعیت كشور، كمتر از 30 میلیون نفر برآورد شده‌ بود، در پایان سال 1345 با نظر كارشناسان شورای جمعیتی مستقر در آمریكا و «شورای‌عالی بهداشت و تنظیم خانواده» و «ستاد عالی هماهنگی» با همكاری دستگاه‌های دولتی سازمان‌دهی و «حوزۀ معاونت وزارت بهداری» برای اجرای برنامه‌های آن در‌نظر گرفته ‌شد و به‌دنبال آن، از سال 1346 «سازمان جمعیت و تنظیم خانواده» راه‌اندازی شد. 


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  سه شنبه دهم دی 1392ساعت 12:52  توسط Hossein Zarghami  | 

تهیه شده توسط: حسین ضرغامی

منبع: سایت متن زندگی، http://matnezendegi.ir/content/207

دکتر محمد میرزایی عضو هیئت‌علمی و مدیر‌گروه جمعیت‌شناسی دانشگاه تهران و رئیس انجمن جمعیت‌شناسی ایران است. ایشان تألیفات بسیاری درزمینۀ جمعیت و مسائل آن دارند. با ایشان دربارۀ تحولات جمعیتی ایران و علل و مسائل آن به گفت‌وگو نشستیم که در‌ادامه می‌خوانید.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  سه شنبه دهم دی 1392ساعت 12:18  توسط Hossein Zarghami  | 

تهیه شده توسط: حسین ضرغامی

منبع: سایت دموگرافی، http://www.demography.ir

جمعیّت‌شناسی مطالعه‌ی علمی حجم، توزیع و ترکیب جمعیّت‌ انسانی و عوامل تعیین‌کننده‌ی تغییرات در حجم، توزیع و ترکیب است. بر اساس این تعریف می‌توانیم بگوییم که جمعیّت‌شناسی بر پنج جنبه‌ی جمعیّت انسانی متمرکز است: 1) حجم، 2) توزیع، 3) ترکیب، 4) پویایی‌های جمعیّت، و 5) تعیین‌کننده‌های اقتصادی اجتماعی و پیامدهای تغییر جمعیّت. حجم جمعیّت شمار افراد را در یک منطقه‌ی معیّن در زمان معیّن نشان می‌دهد. توزیع جمعیّت به روشی ارجاع می‌دهد که در آن جمعیّت در فضای جغرافیایی معیّنی در یک زمان معیّن توزیع می‌شود. ترکیب جمعیّت به شمار افراد بر حسب سن، جنس، و سایر مقوله‌های جمعیّت‌شناختی اشاره می‌کند. طیفی از مقوله‌های جمعیّت‌شناختی مناسب برای مطالعه‌ی جمعیّت‌شناختی موضوع بحث این کتاب است. همه‌ی جمعیّت‌شناسان بر این باورند که سن، جنس، نژاد، سال تولّد، و محلّ تولّد در شمار ویژگی‌های جمعیّت‌شناختی محسوب می‌‌شوند. این‌ها همه ویژگی‌هایی هستند که اساساً در گستره‌ی زندگی افراد تغییر نمی‌کنند، یا اگر هم تغییر کنند به طور کامل قابل پیش‌بینی است. آن‌ها را در اصطلاح ویژگی‌های انتسابی می‌گویند. بسیاری از ویژگی‌ها دیگر نیز وجود دارند که در قلمرو مطالعه‌ی جمعیّت‌شناسان هستند. این ویژگی‌ها در یک فهرست طولانی‌ِ ویژگی‌های اقتصادی و اجتماعی که شامل ولادت، قومیّت، تبار، مذهب، شهروندی، وضعیّت زناشویی، ویژگی‌های خانوار، ترتیبات زندگی، سطوح تحصیلی، ثبت نام در مدرسه، وضعیّت نیروی کار، درآمد، و ثروت است. بیش‌تر این ویژگی‌ها می‌توانند در گستره‌ی عمر افراد تغییر کنند. آن‌ها را در اصطلاح ویژگی‌های اکتسابی می‌گویند. البتّه، بعضی از این ویژگی‌ها خاصّ سایر حوزه‌ها نیز می‌باشند، هرچند موضوع علاقه‌ نیز اهمیّت دارد. برخی ممکن است همه‌ی این ویژگی‌ها را در حیطه‌ی جمعیّت‌شناسی بدانند که پرسش‌هایی درباره‌ی آن‌ها در سرشماری‌های ده ساله‌ی جمعیّت پرسیده می‌شود. رویکرد ما در خصوص این پرسش‌ها بر موضوعاتی تأثیر می‌گذارد که در این کتاب راجع به آن‌ها خواهیم نوشت.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  سه شنبه دهم دی 1392ساعت 12:3  توسط Hossein Zarghami  | 

تهیه شده توسط: حسین ضرغامی

منبع: سایت ایرنا، تاریخ خبر 10 آذرماه 1392. 

تهران - ایرنا - پیش نویس طرح جامع جمعیت و تعالی خانواده در خصوص اتخاذ سیاستهای جدید افزایش جمعیت در مجلس شورای اسلامی تهیه شده که جامعیت این طرح مورد سوال متخصصین جمعیتی و اقتصادی در کشور قرار گرفته و به نظر آنان برخی از مفاد این قانون دارای ابهاماتی است که تصویب نهایی آن در حال حاضر به نفع کشور نیست.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  سه شنبه دهم دی 1392ساعت 11:57  توسط Hossein Zarghami  | 

تهیه شده توسط: حسین ضرغامی

منبع: سایت دموگرافی، http://www.demography.ir

كالدول (1976) در قالب نظريه‌ي جريان ثروت بين‌نسلي[1] به تلفيق مفاهيم تقاضاي اقتصادي براي فرزندان و اشاعه‌ي فرهنگي ايده‌ها و ارزش‌هاي غربي كه در نهايت تعيين‌كننده‌ي اين تقاضا هستند پرداخت. جريان‌هاي ثروت در معناي تمام پول‌ها، كالاها، خدمات و تعهّداتي است كه يك فرد براي ديگري فراهم مي‌كند (كالدول 1982). از نظر كالدول براي درك گذار باروري بايد به ماهيّت جوامع توجّه كرد. او دو دسته جوامع را با دو ساختار خانوادگي متفاوت از هم تفکيک مي‌کند كه تفاوت‌ آن‌ها اساساً در جهت جريان ثروت بين نسل‌ها مي‌باشد. به باور كالدول يك ارتباط مستقيم بين ساختار خانواده و باروري وجود دارد. در جوامع سُنّتي كه در شرايط باروري طبيعي بسر مي‌برند، فرزندان منافع اقتصادي دارند. جريان‌هاي ثروت رو به بالا و از نسل‌هاي جوان‌تر به نسل‌هاي سالخورده‌تر است. در نتيجه، والدين به كمّيت فرزندان اهميّت مي‌دهند. در جوامع جديد مبتني بر اقتصاد مدرن، فرزند داراي بار اقتصادي براي خانواده است. بنابراين، فرزندان ارزش پاييني از نظر اقتصادي براي والدين دارند. ساختار خانواده بر حسب جريان‌هاي نزولي ثروت سازمان يافته است. در نتیجه، والدين بیش‌تر به كيفيّت فرزندان توجّه مي‌كنند. برخلاف جوامع سُنّتي، در مورد اخير باروري در شرايط كنترل‌شده است.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  سه شنبه دهم دی 1392ساعت 11:44  توسط Hossein Zarghami  | 

تهیه شده توسط: حسین ضرغامی

منبع: سایت دموگرافی، http://www.demography.ir

امروزه، بحث درباره‌ی پیش‌بینی‌های وخیم کاهش رونق و رفاه در اثر سالخوردگی جمعیّت مُد روز شده است. امّا آیا این واقعاً یک مشکل است؟ تردیدی نیست که همه‌ی کشورهای جهان سالخورده خواهند شد، امّا مسذله این است که آن‌ها در مراحل متفاوتی از این فرایند می‌باشند. هم‌اکنون میانه‌ی سنّی در ایالات متّحده‌ی آمریکا 36 سال است. در اتیوپی تحت تأثیر میزان‌های بالاتر موالید و امید زندگی پایین‌تر، 18 سال است. میانه‌ی سنّی حتّی در برخی دیگر از کشورهای آفریقایی پایین‌تر است. آلمان با میانه‌ی سنّی 45 سال پیرترین کشور دنیا می‌باشد.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  سه شنبه دهم دی 1392ساعت 11:36  توسط Hossein Zarghami  | 

تهیه شده توسط: حسین ضرغامی

منبع (به نقل از سایت انجمن جمعیت شناسی ایران): روزنامه دنياي اقتصاد، شماره 3097، 4/10/92، صفحه 28.

جمعیّت، تغییرات و روند تغییرات آن موضوعی است که در برهه‌هایی از زمان توجه‌ها را به‌خود جلب کرده ‌است. چندی پیش گروهی از استادان جمعيّت‌شناس بنا به پیش‌بینی‌های سازمان ملل هشدار دادند که ایران به سمت پیری حرکت می‌کند. برخی دیگر از جمعیّت‌شناسان این موضوع را کلی‌تر و جامع‌تر از آن می‌دانند که به راحتی بتوان چنین نتیجه‌ای گرفت. آن‌چه در ادامه می‌خوانید متن مصاحبه‌ی دنیای اقتصاد با پرفسور محمّدجلال عبّاسی شوازی استاد جمعیّت‌شناسی دانشگاه تهران و رئیس پیشین انجمن جمعیّت آسیا می‌باشد. لازم به توضیح است که به خاطر پاره‌ای اشکالات جزئی، متن مصاحبه اصلاح شده و در مواردی، متفاوت از آن‌چه که در دنیای اقتصاد آمده است می‌باشد.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  سه شنبه دهم دی 1392ساعت 11:31  توسط Hossein Zarghami  | 

تهیه شده توسط: حسین ضرغامی

منبع (به نقل از سایت دموگرافی): فصل‌نامه‌ی مهندس مشاور، شماره‌ی 59، سال 1392، صص 32-25 

دریچه‌ی جمعیّتی به دوره‌ای اطلاق می‌شود که در آن نسبت وابستگی سنّی، در مقیاسی که در تاریخ بی‌سابقه است، کوچک می‌شود. ابتدا و انتهای این دوره‌ی کوتاه تقریباً مشخّص است و در حدود چند دهه دوام می‌آورد .جمعیّت ایران در آستانه‌ی سرشماری سال ۱۳۸۵ وارد دریچه‌ی جمعیّتی‌ای شده است که در حدود چهار دهه بازمی‌ماند و در حدود سال ۱۴۲۵بسته خواهد شد. پس از بسته شدن دریچه‌ی جمعیّتی، جمعیّت ایران به سوی پیری مفرط و بی‌سابقه در تاریخ جمعیّتی کشور پیش خواهد رفتد .ر تاریخ جمعیّتی هر کشور (از جمله ایران) دریچه‌ی جمعیّتی یک بار باز شده و فرصتی استثنایی برای تبدیل اقتصاد در حال توسعه‌ی کشور به اقتصادی توسعه یافته را فراهم می‌کند. البتّه، دریچه‌ی جمعیّتی خود به خودی عمل نمی‌کند. این دوره را باید به صورت فعّال، برنامه‌ریزی کرد. تبدیل دریچه‌ی جمعیّتی به عنوان یک امکان بالقوّه به «موهبتی جمعیّتی» به عنوان یک فرصت توسعه‌ای مستلزم آمادگی، سیاست‌گذاری، برنامه‌ریزی و اجرای درست برنامه‌هاست .ایران چند سالی است که وارد دریچه‌ی جمعیّتی شده است و زمان به سرعت در حال گذر است. از این رو،‌هرچه زودتر باید مطالعات زمینه‌ای آغاز و از این فرصت ایجاد شده‌ی تاریخی و تکرارناپذیر در جهت توسعه‌ی کشور استفاده شود


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  سه شنبه دهم دی 1392ساعت 11:21  توسط Hossein Zarghami  | 

تهیه شده توسط: حسین ضرغامی

منبع: وبلاگ دموگرافی http://www.populationstudies.blogfa.com/cat-4.aspx

توجه: این منابع بر اساس آخرین بازنگری در سال 1387 می باشد.

آزمون كارشناسي ارشد رشته‌ي جمعيت‌شناسي هر سال هم‌زمان با برگزاري آزمون كارشناسي ارشد ساير رشته‌هاي علوم اجتماعي در سراسر كشور برگزار مي‌گردد. هم‌اكنون دوره‌ي كارشناسي ارشد جمعيت‌شناسي در سه دانشگاه تهران، علامه طباطبايي و شيراز داير مي‌باشد و هر سال شمار محدودي دانشجو در اين دانشگاه‌ها در رشته‌ي جمعيت‌شناسي و در دو دوره‌ي شبانه و روزانه پذيرفته مي‌شوند. به‌طور كلي، ظرفيت پذيرش دانشجو در اين رشته محدود مي‌باشد. از اين رو معمولاً دانشجوياني شانس پذيرش در اين رشته را دارند كه رتبه‌ي كل آن‌ها در مجموع كم‌تر از ۵۰ باشد.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  دوشنبه نهم دی 1392ساعت 22:0  توسط Hossein Zarghami  | 

تدریس کلیه دروس حوزه جمعیت شناسی و نیز روش تحقیق و آمار برای علاقمندان به رشته جمعیت شناسی و آزمون کارشناسی ارشد جمعیت شناسی و علوم اجتماعی 

دانشجویانی که علاقمند به ادامه تحصیل در رشته جمعیت شناسی و دیگر حوزه های علوم اجتماعی دارند نیازمند آن هستند که آشنایی لازم با روش تحقیق و آمار که پایه روشهای کمی تحقیق می باشد داشته باشند، همچنین در گرایش جمعیت شناسی آشنایی و محاسبه زمینه های تحلیلی و کاربردی جمعیت شناسی در حوزه های باروری، مرگ و میر و مهاجرت جزو الزامات می باشد. لذا کلیه دانشجویان و علاقمندان جهت برگزاری دوره های آموزشی خصوصی به صورت گروهی یا انفرادی می توانند از کمک گروه پرتوان مطالعات جمعیتی متشکل از دانشجویان برگزیده دوره دکتری دانشگاه تهران بهره مند گردند. ضمنا امکان برگزاری کلاس به صورت مجازی نیز فراهم می باشد.

جهت تماس با ما می توانید به پروفایل مدیر وبلاگ مراجعه نمایید. موفق و سلامت باشید.  

+ نوشته شده در  دوشنبه نهم دی 1392ساعت 21:50  توسط Hossein Zarghami  | 

تهیه شده توسط: حسین ضرغامی

منبع: جهاد دانشگاهی دانشگاه تهران http://jtt.ir/files/file/155618Ejtemae-Jameyat.html

لازم به به يادآوري است كه منابع زیر، منابعي است كه بر اساس آزمون‏هاي گذشته از اهميت بيشتري برخوردار بوده است و علاوه بر منابع فوق مطالعات تكميلي نيز مناسب است.



ادامه مطلب
+ نوشته شده در  دوشنبه نهم دی 1392ساعت 20:59  توسط Hossein Zarghami  | 

نوشته شده توسط: حسین ضرغامی

منبع: ضرغامی، حسین، 1392، دیدگاه های مختلف درباره سیاستهای جمعیتی کشور، مجله حوراء، شماره 44، مهر و آبان 1392، صص 79-67.

مقدمه

بحث در مورد تعداد یا اندازه جمعیت همواره یکی از دغدغه‌های جوامع بشری بوده و در مورد آن افرادی یا صاحبنظرانی یا سیاستمدارانی به ارایه نظر پرداخته‌اند. دیدگاه‌های این افراد متنوع و دارای وجوه مختلفی بوده است اما در یک دسته‌بندی کلی آنها را غالبا در 4 دسته بدین قرار تقسیم‌بندی می‌کنند: 1- گروهی که جمعیت را باعث و عامل قدرت و ثروت جامعه می‌دانند و در زمره طرفداران افزایش جمعیت به شمار می‌آیند. 2- گروهی دیگر بر خلاف دسته اول، ازدیاد جمعیت را باعث عدم تعادل جامعه می‌دانند، به آن با دیده منفی نگریسته و از در مخالفت با آن برمی‌خیزند که مخالفان افزایش جمعیت نام نهاده می‌شوند. 3- دسته دیگر، به طرفداران جمعیت ثابت شهرت یافته‌اند و یک عدد ثابت جمعیت را مد نظر دارند. 4- گروهی که به رابطه منطقی و متناسب بین جمعیت و منابع توجه دارند و به آنها طرفداران حد متناسب جمعیت می‌گویند (کتابی، 1377). اندیشه‌های مطرح شده در باب جمعیت را می‌توان به یکی از این دسته‌ها متعلق دانست یا به نحوی نسبت داد. شاید بتوان گفت مشهورترین فردی که در این حوزه به ایراد نظرات خود پرداخته است مالتوس کشیش انگلیسی می‌باشد که دیدگاه‌های خود را با ذکر دلایلی در مخالفت با افزایش جمعیت بیان نمود.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  دوشنبه نهم دی 1392ساعت 20:36  توسط Hossein Zarghami  | 

تهیه شده توسط: حسین ضرغامی

منبع: سایت تابناک، تاریخ انتشار:۱۷ آذر ۱۳۹۲ 

با دکتر محسن ایمانی، استادیار گروه علوم تربیتی و معاون آموزشی دانشکده‌ی علوم انسانی دانشگاه تربیت مدرس در خصوص تصورات زوج‌های جوان ایرانی درباره‌ی فرزندآوری گفت‌وگو نمودیم. ایشان در این گفت‌وگو از دلایل متعددی که تهدید اصلی در تمایل خانواده‌ها به داشتن فرزندان بیشتر است سخن گفت.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  یکشنبه هفدهم آذر 1392ساعت 22:42  توسط Hossein Zarghami  | 

مطالب قدیمی‌تر